Giftige planten voor hond en kat: lijst en tips voor België
Door Team Zoolinko
5 min lezen
In het kort
De lelie, het lelietje-van-dalen, de taxus, de oleander, de dieffenbachia en de voorjaarsbollen behoren tot de gevaarlijkste planten voor hond en kat in België. Laat uw dier na inname niet zelf braken: bel uw dierenarts of de dierenarts van wacht, en het Antigifcentrum op 070 245 245 om de plant te identificeren.
Een boeket als geschenk, een taxushaag achter in de tuin, bloembollen die in het tuinhuis wachten: onze Belgische huizen en tuinen staan vol planten waarvan sommige gevaarlijk zijn voor onze viervoeters. Het Belgische Antigifcentrum herinnert eraan: de hond slikt alles in wat hij vindt, terwijl de kat, voorzichtiger, zich uitgebreid wast en zo het stuifmeel op haar vacht inslikt. Hier vindt u de planten die u moet kennen, de alarmsignalen en wat u moet doen.
Binnen: de planten om in het oog te houden
- De lelie (Lilium) en de daglelie: de meest gevreesde plant voor de kat. Bladeren, bloemen, stuifmeel en zelfs het vaaswater zijn giftig, en enkele likjes volstaan om acuut nierfalen te veroorzaken. Met een kat in huis is de regel eenvoudig: geen lelies.
- De dieffenbachia en de philodendron: hun sap bevat calciumoxalaatkristallen die de mond verbranden. Het dier kwijlt hevig, schudt met de kop en heeft een gezwollen tong. Zelden dodelijk, wel erg pijnlijk.
- De dracaena: heel gewoon in woonkamers, veroorzaakt braken, kwijlen en zwakte.
- De kerstster (poinsettia): haar reputatie is overdreven. Het melksap irriteert mond en maag, maar ernstige gevallen zijn zeldzaam.
- Het lelietje-van-dalen: het meiklokje bevat stoffen die op het hart werken. Braken, daarna hartritmestoornissen. Ook het vaaswater is giftig.
- De kamerazalea: dezelfde familie als de rododendron, dezelfde risico's.
In de tuin: hagen, borders en bollen
- De taxus (venijnboom): de meest verspreide haag van België is ook een van de gevaarlijkste. Naalden, schors en zaden bevatten taxines die op het hart werken; alleen het rode vlees rond het zaad is onschadelijk. Een vergiftiging kan tot plotse dood leiden. Let op met snoeiafval.
- De oleander: steeds vaker op terrassen. De hele plant is giftig, ook de droge bladeren: spijsverteringsproblemen gevolgd door ernstige hartproblemen.
- De rododendron en de azalea: bladeren en bloemen veroorzaken kwijlen, braken, zwakte en een vertraagd hart.
- De voorjaarsbollen: tulp, narcis en hyacint concentreren hun gif in de bol, die honden opgraven of in een zak in de garage vinden. Braken, diarree, kwijlen, soms trillen; de narcis is de gevaarlijkste.
- De paardenkastanje: kastanjes irriteren het spijsverteringskanaal en kunnen bij de hond een darmafsluiting veroorzaken.
- Maretak en hulst: hun bessen en bladeren veroorzaken braken en diarree; maretak kan ook de bloeddruk doen dalen.
Pas tijdens wandelingen ook op voor processierupsen.
Het overzicht in een tabel
| Plant | Giftig deel | Belangrijkste tekenen | Gevaar |
|---|---|---|---|
| Lelie, daglelie | Hele plant, stuifmeel, vaaswater | Braken, sloomheid, geen urine meer (kat) | Zeer hoog (kat) |
| Taxus | Naalden, schors, zaden | Trillen, ademnood, plotse dood | Zeer hoog |
| Oleander | Hele plant | Braken, abnormaal hartritme | Zeer hoog |
| Lelietje-van-dalen | Hele plant, vaaswater | Braken, abnormaal hartritme | Hoog |
| Rododendron, azalea | Bladeren, bloemen | Kwijlen, braken, zwakte, traag hart | Hoog |
| Narcis, tulp, hyacint | Vooral de bol | Braken, diarree, kwijlen | Matig tot hoog |
| Dieffenbachia, philodendron | Sap, bladeren | Brandwonden in de mond, kwijlen, zwelling | Matig |
| Maretak, hulst | Bessen, bladeren | Braken, diarree, lage bloeddruk (maretak) | Matig |
| Paardenkastanje | Kastanjes | Braken, pijn, risico op darmafsluiting | Matig |
| Kerstster | Melksap | Mondirritatie, licht braken | Laag |
De tekenen die moeten alarmeren
De symptomen van een vergiftiging zijn niet kenmerkend: wanneer braken of sloomheid geen andere verklaring hebben, zoek dan naar een aangeknabbeld blad. Het Antigifcentrum deelt de tekenen in enkele groepen in :
- spijsvertering: hevig kwijlen, misselijkheid, braken, diarree, buikpijn ;
- zenuwstelsel: zwakte, evenwichtsverlies, onrust, trillen, spiertrekkingen, stuipen ;
- hart en ademhaling: snel of onregelmatig hartritme, moeizame ademhaling, koorts.
Bij de kat zijn een plotse eetlustdaling en een kattenbak die droog blijft na contact met een lelie rode vlaggen. Om een banale stoornis van een noodgeval te onderscheiden, leest u onze alarmsignalen bij spijsverteringsproblemen.
Wat te doen als uw dier een plant heeft gegeten
- Haal het dier weg van de plant en verwijder de resten uit zijn mond als dat zonder risico kan.
- Laat het niet zelf braken en geef het niets te slikken, geen melk, geen olie, geen actieve kool zonder advies van de dierenarts. Dat is de richtlijn van het Antigifcentrum: opgewekt braken kan brandwonden verergeren of tot verslikken leiden.
- Bel uw dierenarts of, 's avonds en in het weekend, de dierenarts van wacht in uw regio. Beschrijf de plant, de hoeveelheid en het vermoedelijke tijdstip van inname. Onze gids legt uit hoe de wachtdienst van dierenartsen werkt.
- Bel het Antigifcentrum op 070 245 245 als u twijfelt over de identiteit of de giftigheid van de plant. Het Centrum beantwoordt vragen over dieren op weekdagen van 8 tot 16 uur, in het weekend en op feestdagen van 10 tot 16 uur, met voorrang voor menselijke noodgevallen: uw dierenarts blijft het eerste aanspreekpunt.
- Neem een stuk van de plant of een foto mee, samen met de pot of het etiket. Bij contact met ogen of huid spoelt u 15 minuten met lauw water.
Als u naar een dierenarts moet die uw dier niet kent, geeft het gratis gezondheidsboekje Zoolinko hem 72 uur noodtoegang tot de fiche van uw dier (gewicht, behandelingen, voorgeschiedenis), gekoppeld aan het chipnummer: kostbare tijd gewonnen wanneer u door de stress de helft van de antwoorden vergeet.
Veilige alternatieven
Leven met een huisdier betekent niet dat u planten moet opgeven. Binnen worden de graslelie (chlorophytum), de calathea, de krulvaren, de arecapalm en de pilea als veilig beschouwd, en een pot kattengras leidt de aandacht van uw kat af. In de tuin vormen rozen, zonnebloemen, camelia, fuchsia en keukenkruiden (rozemarijn, tijm, basilicum) geen probleem. Vraag voor u koopt de Latijnse naam aan de kweker en noteer die op de pot: dat is het advies van het Antigifcentrum. Tegen de feestdagen komt chocolade naast maretak en hulst op de lijst van dingen die buiten bereik moeten.
Veelgestelde vragen
Mijn kat heeft alleen stuifmeel van een lelie gelikt, is dat ernstig?
Ja. Een heel kleine hoeveelheid lelie volstaat om de nieren van de kat aan te tasten, en de eerste tekenen kunnen uren op zich laten wachten. Bel uw dierenarts zonder te wachten.
Antwoordt het Antigifcentrum ook voor dieren?
Ja, op 070 245 245, op weekdagen van 8 tot 16 uur en in het weekend van 10 tot 16 uur, met voorrang voor menselijke noodgevallen. Het helpt u de plant en het risico te identificeren, maar alleen een dierenarts kan uw dier onderzoeken en behandelen.
Moet ik een hond laten braken die een giftige plant heeft gegeten?
Nee, nooit zonder advies van de dierenarts. Sommige planten verbranden de slijmvliezen, en opgewekt braken kan de letsels verergeren of maaginhoud in de longen brengen.
Taxushagen staan overal in België, moet ik de mijne rooien?
Niet noodzakelijk. Houd uw hond in de buurt van de haag in het oog, ruim snoeiafval meteen op en plaats, als hij op alles kauwt, een laag hekje rond de haag.
Bronnen
Bronnen geraadpleegd bij het schrijven.
- Antigifcentrum: Dieren www.centreantipoisons.be
- Antigifcentrum: Vergiftigingen en blootstelling aan giftige planten voorkomen (PDF) www.centreantipoisons.be
