Chocolade en kerstgevaren voor hond en kat: de Belgische gids

Van Sinterklaas tot Nieuwjaar vullen onze huizen zich met pralines, koekebrood, restjes kalkoen en glinsterende versiering. Voor Archie en Oreo is dit de gevaarlijkste periode van het jaar. Hier leest u wat buiten bereik moet blijven, welke hoeveelheden echt gevaarlijk zijn en wat u doet als het toch misloopt.

Chocolade: waarom het zo gevaarlijk is

De boosdoener is theobromine, een stof uit cacao die verwant is aan cafeïne. De hond breekt ze heel traag af: volgens het Belgische Antigifcentrum bedraagt de halfwaardetijd ongeveer 17,5 uur. De eerste tekenen verschijnen 2 tot 4 uur na inname: onrust, braken, diarree, hijgen, een hart dat op hol slaat. In ernstige gevallen: hartritmestoornissen, spierstijfheid, stuipen.

De kat is even gevoelig, maar wordt zelden door zoet aangetrokken; het gevaar voor haar zit in mousses en cacaosauzen die van een bord worden gelikt.

Welke hoeveelheid is gevaarlijk?

Alles hangt af van het soort chocolade en het gewicht van het dier. Het Antigifcentrum geeft deze drempels bij de hond: eerste symptomen vanaf 20 mg theobromine per kilo, ernstige symptomen vanaf 40 mg/kg, stuipen bij 60 mg/kg en laagst gekende dodelijke dosis 80 mg/kg. Met de gehaltes die het publiceert (melk 1 tot 2,1 mg/g, puur 4,5 tot 8,8 mg/g, cacaopoeder 5,3 tot 38 mg/g), hier uit voorzorg aan de hoge kant genomen, krijgt u:

Eén reep van 100 g pure chocolade maakt een hond van 10 kg ernstig ziek en kan een kleine hond doden. Witte chocolade bevat nauwelijks theobromine, maar is erg vet en zoet, genoeg om een alvleesklierontsteking uit te lokken.

De andere feestgerechten die buiten bereik moeten blijven

• Rozijnen en verse druiven: in stol, kramiek, pudding en sommige vullingen. Bij de hond kunnen ze binnen 24 tot 72 uur acuut nierfalen veroorzaken, met een risico vanaf meer dan één druif per 4,5 kg volgens de Merck Veterinary Manual.
• Ui, look, sjalot, prei: rauw, gekookt of in poedervorm (vullingen, sauzen, gratins) vernietigen ze de rode bloedcellen van hond en kat en veroorzaken ze enkele dagen later bloedarmoede.
• Alcohol: een bodempje glühwein of whiskylikeur kan bij een klein dier onderkoeling, evenwichtsstoornissen en coma veroorzaken.
• Gekookte gevogeltebotjes: hun scherpe splinters kunnen maag of darm doorboren; het karkas gaat meteen in een gesloten vuilnisbak.
• Kalkoenvet, vel, sauzen: te rijk, ze veroorzaken braken en alvleesklierontsteking, vooral bij oudere honden of honden met overgewicht.
• Rauw gistdeeg: het zwelt in de maag en produceert alcohol bij het gisten.
• Xylitol: deze zoetstof in "suikervrije" kauwgom en snoep doet de bloedsuiker van de hond binnen 30 minuten dalen vanaf ongeveer 100 mg/kg en kan de lever beschadigen boven 500 mg/kg.
• Macadamianoten: zwakte in de achterhand, trillen en koorts bij de hond.

Lees ook de spijsverteringstekenen die moeten alarmeren.

Kerstboom, versiering en seizoensplanten

Dennennaalden irriteren de mond en kunnen een darmverstopping vormen: Vlaanderen Dierenwelzijn raadt aan ze elke dag op te ruimen. Het water in de kerstboomvoet, snel bedorven en soms met bewaarmiddelen, moet afgedekt blijven.

• Engelenhaar, linten en touwtjes: de kat slikt ze spelend in en de draad kan de darm doorsnijden. Steekt er een uit de mond of de anus, trek er dan nooit aan en raadpleeg de dierenarts.
• Glazen ballen en lichtsnoeren: scherven die de voetzolen snijden, een aangeknaagde kabel die brandwonden of elektrocutie veroorzaakt. Kies onbreekbare ballen, weg van de laagste takken.
• Kaarsen: een staart langs de vlam, een tafelkleed dat wordt weggetrokken: nooit onbewaakt.
• Kerstster, maretak, hulst en kerstroos: alle vier giftig voor hond en kat; de bessen van maretak en hulst veroorzaken braken, kwijlen en sufheid. Zet ze hoog of kies kunstversies. Ons artikel over giftige planten voor hond en kat beschrijft de symptomen.

Wat te doen bij inname?

1. Laat uw dier niet zelf braken en geef het niets te slikken: dat is de uitdrukkelijke richtlijn van het Antigifcentrum. Zout of waterstofperoxide maken de situatie vaak erger.
2. Noteer wat er is gegeten, hoeveel en wanneer, en bewaar de verpakking. Samen met het gewicht van het dier berekent de dierenarts de dosis.
3. Bel uw dierenarts, of de wachtdienst 's nachts en op feestdagen, 25 december en 1 januari inbegrepen: zie onze pagina dierenartsen van wacht en de gids dierenarts van wacht: hoe werkt het.
4. Het Antigifcentrum antwoordt op 070 245 245 voor dieren, op weekdagen van 8 tot 16 uur, in het weekend en op feestdagen van 10 tot 16 uur. Het behandelt menselijke noodgevallen eerst en zijn advies vervangt dat van de dierenarts niet.
5. Handel snel: de dierenarts kan het dier veilig laten braken binnen twee uur na inname en daarna actieve kool geven. Daarna is er geen tegengif en moet het dier worden opgenomen.

Met Zoolinko staan het gewicht, de behandelingen en de voorgeschiedenis van uw dier in zijn gratis digitaal gezondheidsboekje, en dankzij de noodtoegang van 72 uur kan de dierenarts van wacht ze meteen raadplegen.

Bewaar chocolade in een gesloten kast, zeg uw gasten dat er aan tafel niets wordt gegeven en leeg de vuilnisbak zodra het dessert op tafel staat. Bereid u ook voor op het vuurwerk van Nieuwjaar, de andere grote stressfactor van het seizoen.